ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
492
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
و بر سياوشان و سعد و بيخ حسك و زيره بيابانى و تخم خربزه و تخم ( f . 394 ) خيار و تخم « 1 » بنجانكشت و سركاى عنصلى و آب بيخ جكندر ، و اين داروها بطبقه نخستين بوند « 2 » . باز كمافيطوس و مشك طرامشيع « 3 » و جعده و اب نخود سياه و « 4 » بيخ « 4 » هليون و جترهء هندى و بوست بيخ غافث و تخم ترب و خون بز نرّ خشك كرده كى بخورذ با شراب عسل و رماد عقارب و « 5 » كوشت سرجه « 5 » و خاكسترش با بلبل و ساذه هندى با شراب صافى ، و ديكركونه داروها بوند كى برآميزند با اين داروها جن شاخ فريژ و دوقو و اسارون و نانخواه و تخم كرفش و رازيانه و تخم كژر « 6 » و انيسون و كاشم و سيساليوس و تخم بنجانكشت و اذخر و قردمانا و فطراساليون و فو و مو « 7 » و اين داروها بطبقه « 8 » برترند ، و ازين قوىتر ذراريح ، و لكن « 9 » از وى بحذر بايد بوذن كوى مثانه را ريش كند . و داروهائى بوند كى سنك بيرون ارند بعرض جن بلبل و ساذه هندى و ريوند و زريوند و سنبل و مر « 10 » و زعفران و خاصه داربلبل و دارجينى و حماما و قصب الذريره و قردمانا ، و بدان « 11 » آميزند اين داروها را تا آلات و مجارى بول را قوى كنند « 12 » ببويهاء خوش ، اعنى بعطريت ، و اكنون جن قوانين ياذ كرديم ازين « 13 » باب بكذريم و بباب « 14 » حذر كردن از سنك مشغول كرديم « 13 » .
--> ( 1 ) - ف : « تخم خيار و تخم » ندارد ( 2 ) - ب ه : سبك بوند و بدرجه نخستين ( 3 ) - ف : مشك طرامسع . ( 4 - 4 ) - ف : تخم ( 5 ) - ف : ظ . كوشت سيرچه . م : كوشت وى سوخته ( 6 ) - م : تخم كدر . ف : تخم كزر ( 7 ) - ف : مو و فو ( 8 ) - ب ه : بدرجه ( 9 ) - ف : و ليكن ( 10 ) - ب ه : ظ . رومى سنبل و مر نبوذ ، نسخه ( 11 ) - ب ه : افزوده . بر ( 12 ) - ف : قوى كند ( 13 - 13 ) - ف : بكذريم و بحذر كردن از سنك مشغول شويم ( 14 ) - ب ه : و بعلاج